Jak pomalować meble z okleiny?

Okleina to cienka warstwa drewna lub folii naklejona na płytę wiórową albo MDF. Wygląda jak lite drewno, ale zachowuje się zupełnie inaczej, gdy chcemy ją odnowić farbą. Gładka, często lakierowana powierzchnia nie chce przyjąć farby. Bez właściwego przygotowania powłoka łuszczy się po kilku tygodniach. W tym poradniku pokazujemy sprawdzony schemat, dzięki któremu stara szafka czy komoda z okleiny wyjdzie z renowacji jak nowa i nie odejdzie razem z farbą.

Czym pomalować meble z okleiny - dobór produktów

Pytanie o to, czym pomalować meble z okleiny, sprowadza się do trzech warstw: gruntu, farby i zabezpieczenia. Każda z nich pełni inną rolę i pominięcie którejkolwiek mści się później.

Do farby nawierzchniowej mamy w Polsce dwie dobre ścieżki. Pierwsza to farby kredowe do mebli (np. linie Annie Sloan, Autentico, Fenix), mają bardzo dobrą przyczepność, kryją przy minimum szlifowania i dają matowy, dekoracyjny efekt. Wymagają jednak obowiązkowego zabezpieczenia woskiem lub lakierem. Druga ścieżka to emalie akrylowe wodne (Śnieżka Supermal Akrylowa, Dekoral Emalia Akrylowa, Beckers Designer), twardsze, odporniejsze na ścieranie, idealne na fronty i powierzchnie użytkowe.

Farba kredowa czy emalia akrylowa: porównanie

Cecha	Farba kredowa	Emalia akrylowa wodna
Przyczepnosc	bardzo dobra	dobra
Szlifowanie	minimum	standardowe
Twardosc i odporność	niższa	wysoka, na fronty i blaty
Efekt	matowy, dekoracyjny	gładka powłoka uzytkowa
Zabezpieczenie	obowiazkowe (wosk lub lakier)	opcjonalne, na blat zalecane

Niezależnie od wyboru farby, sercem całego procesu jest grunt. O tym za chwilę, bo to jego pominięcie najczęściej decyduje o porażce.

Grunt do trudnych podłoży - dlaczego bez niego farba odpada

Surowa, błyszcząca okleina jest tak gładka, że zwykła farba nie ma się czego złapać. Dlatego potrzebny jest grunt do trudnych podłoży o wysokiej przyczepności. To produkt przeznaczony specjalnie do powierzchni nienasiąkliwych: melaminy, laminatu, lakierowanej okleiny, a nawet płytek czy szkła.

W polskich sklepach najczęściej rekomendowanym podkładem do okleiny jest Tikkurila Otex (alkidowy) lub jego wersja wodorozcieńczalna Otex Akva. Alternatywy to Śnieżka Grunt do Drewna z linii Urekor oraz podkłady do trudnych podłoży marek Bondex czy Dekoral. Wszystkie łączy jedno: tworzą warstwę pośrednią, do której trzyma się farba nawierzchniowa.

Grunt nakładamy cienko i równo, w jednej warstwie. Nie chodzi o krycie, tylko o przyczepność. Po wyschnięciu powierzchnia powinna być matowa i lekko szorstka w dotyku.

Szafka z okleiny i komoda z okleiny - przygotowanie krok po kroku

Najwięcej decyduje przygotowanie, nie samo malowanie. Zarówno szafka z okleiny, jak i większa komoda z okleiny przechodzą tę samą sekwencję, różni się tylko ilość pracy. Oto sprawdzona kolejność:

1. Oceń stan okleiny. Jeśli gdzieś odstaje lub bąbli, najpierw napraw. Wciśnij klej do drewna (np. PVA stolarski typu Wikol) pod odklejony fragment i dociśnij ściskiem stolarskim do pełnego wyschnięcia. Bez tego farba odejdzie razem z okleiną. Mocno zniszczone fragmenty można zdjąć opalarką i szpachelką, a resztki kleju zeszlifować papierem 120-180.
2. Umyj i odtłuść. To etap pomijany najczęściej, a kluczowy. Najpierw ciepła woda z płynem do naczyń lub szare mydło, potem odtłuszczacz: benzyna ekstrakcyjna albo płyn do szyb. Kuchenny osad i tłuszcz sprawiają, że farba nie złapie. Na meblach z kuchni ten krok jest absolutnie obowiązkowy.
3. Zmatuj powierzchnię. Gładki, lakierowany fornir trzeba przetrzeć papierem 180-220, żeby dać farbie tak zwany ząb. Rób to delikatnie. Okleina to cienka warstwa i łatwo przetrzeć ją do płyty pod spodem. Grube, stare lakiery zmatuj papierem 80-100. Na koniec odpyl wilgotną szmatką.
4. Zagruntuj. Nałóż cienką, równą warstwę gruntu przyczepnościowego (patrz sekcja wyżej). Daj mu wyschnąć zgodnie z instrukcją producenta, zwykle kilka godzin.

Po tych czterech krokach mebel jest gotowy do malowania. Jeśli odnawiasz zabudowę kuchenną, zajrzyj też do naszego poradnika jak odnowić meble kuchenne z okleiny, gdzie omawiamy specyfikę frontów narażonych na tłuszcz i parę.

Malowanie - cienkie warstwy zamiast jednej grubej

Główna zasada brzmi: dwie lub trzy cienkie warstwy zamiast jednej grubej. Gruba warstwa daje zacieki, pęcherze i schnie wiele godzin, a i tak nie utwardza się dobrze w środku.

Na płaszczyzny używaj wałka gąbkowego, a na detale i profile pędzla syntetycznego. Pomocna jest technika mokro na mokro, rozprowadzasz farbę, zanim poprzedni pas zdąży obeschnąć, dzięki czemu nie ma widocznych smug i pociągnięć. Między warstwami zachowaj odstęp około 4 godzin, a na pełne utwardzenie powłoki daj jej minimum 24 godziny.

Maluj w temperaturze powyżej 10 stopni i przy niezbyt wysokiej wilgotności. Malowanie w chłodzie albo na niewyschniętej warstwie to najczęstsza przyczyna pęcherzy. Podobne zasady warstwowego nakładania farby opisaliśmy przy okazji tematu jak pomalować szafki kuchenne.

Zabezpieczenie powierzchni - krok, którego nie wolno pominąć

Świeża farba na froncie szafki nie jest jeszcze gotowa do codziennego użytku. Powierzchnie narażone na ścieranie, blaty, fronty, półki, wymagają warstwy ochronnej.

Przy farbach kredowych zabezpieczenie jest obowiązkowe: nakładamy wosk do mebli lub bezbarwny lakier do mebli. Emalie akrylowe są twardsze i na mniej eksploatowanych meblach mogą obyć się bez dodatkowej powłoki, ale na blacie czy froncie kuchennym lakier i tak się przyda. Wybieraj lakiery wodne o niskim zapachu, w wersji mat lub satyna, zależnie od efektu.

Najczęstsze błędy przy malowaniu okleiny

Cztery błędy odpowiadają za większość nieudanych renowacji:

• Łuszczenie po tygodniach, pominięto odtłuszczenie lub grunt przyczepnościowy. Farba nie miała się czego złapać.
• Odklejająca się okleina, nie naprawiono przyczepności fornu przed pracą. Bąble trzeba podkleić wcześniej.
• Pęcherze na powłoce, za gruba warstwa, malowanie na wilgotnej powierzchni albo w zbyt niskiej temperaturze.
• Smugi i widoczne pociągnięcia, za suchy pędzel, brak techniki mokro na mokro lub zbyt gęsta farba. Na drobnych detalach pomaga farba w sprayu.

Czego unikać kategorycznie: malowania bez gruntu na surowej, błyszczącej okleinie, przetarcia fornu aż do płyty przy szlifowaniu oraz nakładania całej farby w jednej grubej warstwie.